Led, levensduur en verbruik
De lichtbron van nu
Op de foto staat een ledlamp met zichtbare gloeidraden in helder glas: het model dat een gloeilamp nabootst maar een fractie verbruikt. Bij aankoop telt vooral één vraag, en die gaat niet over het verbruik maar over de vraag of u de lichtbron over een paar jaar kunt vervangen.
Wat een eetkamerlamp verbruikt
Een ledlamp die 800 lumen geeft, verbruikt ongeveer 8 watt. Drie van die lampen samen zitten op 24 watt. Brandt dat vier uur per dag, dan komt u op ongeveer 35 kilowattuur per jaar, oftewel een bedrag van rond de tien euro bij de huidige tarieven. Het verschil met gloeilampen is groot: dezelfde hoeveelheid licht kostte vroeger het vijfvoudige.
Levensduur in uren
Fabrikanten geven een levensduur op van 15.000 tot 50.000 branduren. Bij vier uur per dag komt 25.000 uur neer op ongeveer zeventien jaar. In de praktijk halen leds dat lang niet altijd, meestal doordat de elektronica in de voet of de driver het begeeft en niet de diode zelf. Warmte is daarbij de grootste vijand: in een dichte kap zonder ventilatie gaat een led korter mee.
Vervangbaar of ingebouwd
Dit is het belangrijkste punt bij aankoop. Een lamp met een gewone fitting laat zich na jaren van een nieuwe lichtbron voorzien. Bij een armatuur met geïntegreerde led zit de bron vast: gaat die stuk, dan is de hele lamp afval, ook als de kap nog perfect is. Sinds enkele jaren moeten fabrikanten vermelden of de lichtbron vervangbaar is; kijk daar bewust naar.
Fittingen op een rij
De meest voorkomende fitting in een hanglamp is E27, de grote schroeffitting. Daarnaast bestaat E14, de kleine, en G9 of GU10 bij spots en kleine armaturen. Koop de lamp op fitting én op maximale afmeting: sommige decoratieve ledlampen zijn langer dan een gloeilamp en steken dan onder de kap uit.
Filamentled voor open lampen
Bij armaturen waar de bron zichtbaar is, zoals een open kooi of een glazen bol, oogt een filamentled het beste: gouden draadjes in helder glas, met het uiterlijk van een gloeilamp. Kies daarbij een lage kelvinwaarde, anders vloekt het koele licht met het nostalgische uiterlijk.
Energielabel
Sinds de herziening van het energielabel lopen ledlampen meestal van D tot G, terwijl ze technisch nauwelijks verschillen van de A-plus-lampen van vroeger. De schaal is strenger geworden, niet de lamp slechter. Kijk dus eerder naar lumen per watt dan naar de letter: 80 lumen per watt en hoger is prima.
Wat u opschrijft bij aankoop
Noteer bij de aanschaf van het armatuur drie dingen: het type fitting, het maximale wattage dat het armatuur aankan, en of de lichtbron vervangbaar is. Bewaar dat bij de handleiding. Over drie jaar, als er één lamp uit valt, hebt u die gegevens nodig, en de doos is dan allang weg. Bij een reeks van drie lampen koopt u meteen een reservelamp uit dezelfde partij, zodat de kleur straks gelijk blijft.